Festicurta e peche

Levo uns cantos días sen escribir aquí, e é que estiven dándolle voltas á idea de facerme un blog no que poder escribir sobre o que me pete. Isto comezou un pouco a rebufo de Paula, porque me parecía moi guai a súa idea de facer un diario cinematográfico e reseñar todas as películas que vira. Pero non sempre teño algo que dicir, e case nunca teño algo interesante que poñer, así que vou deixar de actualizalo ata novo aviso.

Poderedes atoparme en http://unmounstro.blogspot.com

Iso si, antes de nada quería avisar de que este domingo, ás 21 horas, no Teatro Principal, terá lugar a segunda edición de Festicurta, na que se proxectarán As relacións son difíciles (Cibrán Tenreiro, 2011) e Stan Kurdi. Historia do fascismo cinematográfico (Raquel Ramos Silva, 2011), entre outras cousas que molan moito. E a entrada é de balde, así que eu recoméndovos que non volo perdades, aínda que se ledes este blog probablemente me coñezades e probablemente xa vos teña dito que vaiades.

Se queredes ler algo medianamente decente, non leades esta entrada porque non me esforcei moito. Probablemente o máis preto que estiven de escribir cousas que me gustaran foi nas seguintes entradas:

http://comoserpeterbogdanovich.blogspot.com/2011/03/todas-las-canciones-hablan-de-mi-jonas.html

http://comoserpeterbogdanovich.blogspot.com/2011/02/jonathan-e-emilio.html

http://comoserpeterbogdanovich.blogspot.com/2011/01/paper-moon-peter-bogdanovich-1973.html

http://comoserpeterbogdanovich.blogspot.com/2011/01/frankenstein-james-whale-1931.html

http://comoserpeterbogdanovich.blogspot.com/2010/12/la-jetee-chris-marker-1962.html

http://comoserpeterbogdanovich.blogspot.com/2010/12/new-york-new-york-martin-scorsese-1977.html

http://comoserpeterbogdanovich.blogspot.com/2010/11/18-comidas-jorge-coira-2010.html

http://comoserpeterbogdanovich.blogspot.com/2010/11/elisa-k-judith-colell-e-jordi-cadena.html

Midnight in Paris (Woody Allen, 2011)

Onte saín do cine e estaba nunha burbulla de romanticismo, completamente aturdido, esquecido dos moitos problemas e estrés que tiven ese día. Quedaría a vivir non nese París, senón nesa sala de cine (e iso que era de Área Central por problemas de proximidade xeográfica). E logo non quixen ver o centro comercial, non quixen ver ós kinkis pola rúa. Quixen seguir no meu mundo, correndo, bailando, cantando, etc. Vive la France!

Teño moito que dicir de Midnight in Paris, pero non quero facerlle unha crítica, non quero explicarvos de que vai nin por que é marabillosa, nin, por suposto, falar dela dunha maneira convencional. Porque a impresión que me causou vai demasiado lonxe para iso. Aínda que claro, eso é problema meu. Pero se vos pasades polo cine volveredes a amar a Woody Allen (os que estabades decepcionados polas súas dúas, tres, catro, cinco ou seis últimas películas) e a amar París ou o que sexa. E pensaredes sobre a vosa vida, sobre a nostalxia, sobre o amor e sobre o tema máis recurrente da súa filmografía: os capullos que todo o mundo adora incomprensiblemente (é dicir, tamén a incomprensión).

Correde!

Sabrina (Billy Wilder, 1954)

Cando tiña 15 anos Sabrina definiu a miña idea de romanticismo. Que, ó mesmo tempo, era probablemente un concepto ambiguo que xiraba arredor de Audrey Hepburn e desas obsesións temporais con persoas que en realidade nin sequera coñeces. Logo Nick Hornby explicaríame que iso sucedía precisamente porque a ficción sempre pode ser perfecta. É a maxia do que non é real. E a maxia do que é real é, precisamente, ser real.

Audrey Hepburn levoume a Charada. E Charada a Cary Grant, e el a Hitchcock e Con la muerte en los talones. E todo isto levoume ó cine, que é o que son agora. E algunha vez temín volver a enfrontarme a Sabrina. Ó namoramento de Sabrina, obsesivo, dramático e delicado, precioso. A min mesmo, e á miña adolescencia superada non sen esforzo.

Pero logo pensei que daba igual, porque ó fin ó cabo, é Billy Wilder. E claro, eu (ou el, ou os dous) tiña razón. O meu romanticismo cambiou, probablemente acompañado de cancións dos Modern Lovers (morrerei querendo ser un) e renegando de Audrey logo de vela forrando carpetas de adolescentes menos cinéfilos (e menos snobs) ca min. Eu necesitaba (e necesito) ser especial.

Pero agora xa dá igual, porque iso non son máis que parvadas cando te atopas cunha das mellores comedias románticas que se fixeron ata o de agora. Dirixida coa sutileza perfecta para incluír o romance e a comedia no lugar que máis lle conveñen. O triángulo amoroso ten aquí un tratamento diferente do habitual non na esencia, senon, quizais, no tardío da entrada no xogo de Humphrey Bogart, que semella nun principio un secundario. De non ser porque Bogart nunca é un secundario. Os secundarios son outros aquí, pero son tamén marabillosos, como un coro. E a sutileza de Wilder é algo extraordinario. É sabiduría, é unha comprensión intensísima de a onde chega o entendemento humano. Domina as palabras e domina as imaxes.

Mirádea comezar, mirade como a familia posa para a foto outra vez. Mirade a Audrey mecerse e soñar (quen mellor que ela para mirar cara arriba, namorada?). E logo atrevédevos a dicir que é cursi. O fácil sería facelo cursi e empalagoso. O radical sería facela brusca e dura. E logo está a vía do medio, a máis complicada, que é conseguir o universal, que é o que conseguiu demasiadas veces xa Billy Wilder.

Funny face (Stanley Donen, 1957)

Nos musicais, a xente pode comezar a cantar e bailar en calquera momento. No momento no que aceptas esa norma (ou no momento en que consigues que o público a acepte) pode convertirse nun instrumento marabilloso para crear fantasía, felicidade, beleza. Como fixo Donen en Cantando bajo la lluvia, que é o musical máis clásico.

Pero aquí non sei o que pasa. Son Audrey Hepburn e Fred Astaire, e debería ser outra cousa. Debería ser máxico e non o é. É mediocre. Non do querer e non poder, senon do poder e non querer, que é o peor. Porque Stanley Donen dirixiu a Audrey marabillosamente en Charada e Dos en la carretera. E aquí todo o seu encanto está ó servizo dun personaxe que non lle fai xustiza. O marabilloso sería deixarse levar por todas esas cores, pola simpatía de Astaire, pero é que eu non "empaticalizo" con eles. Porque os modelos de conducta teñen aquí un regusto conservador que non me gusta nada (e estráñome disto, porque non acostuma a preocuparme en absoluto).

E podía ser, entón, máis clásico. Porque ser clásico é un grao.

Fracture (Gregory Hoblit, 2007)

Bah.

Pina (Wim Wenders, 2011)

Pina fíxome ver o corpo humano doutra maneira. Completou o proceso no que o baile empezou a dicirme cousas á parte da beleza estética. Sempre considerara que a danza non era un medio de expresión tan forte como a música ou o cine, ou a literatura. Pero era porque teño dependencia das palabras, porque non sei bailar e porque a música, o cine e a literatura son os meus medios de expresión. Pero é impresionante como película que non se parece a nada, que é un homenaxe marabilloso, que é unha lección de onde colocar a cámara e fascinarnos con cousas que non comprendemos de maneira racional, senon emocional.

Superstar: The Karen Carpenter Story (Todd Haynes, 1987)

É un enfoque totalmente novo para contar unha historia tan dramática. A vida de Karen Carpenter é triste, pero se é relevante non é polo triste que é. Éo porque era a cantante (e batería) dos Carpenters, un grupo que tivo moito éxito cantando cousas que son bonitas, dramáticas dalgunha maneira e asépticas. Probablemente o que Karen Carpenter cantaba non era un produto calculado e frío, impostado, pero a min é a sensación que me transmite. Non hai unha pasión desgarradora como a hai noutra música de cantantes con historias tráxicas. Janis Joplin, Billie Holiday. É unha forma de expresión branda e Todd Haynes fai unha película marabillosa arredor diso.

O distanciamento está nalgo moi evidente: os protagonistas da historia son bonecos. Pero non animados, senon bonecos como Ken e Barbie. A metáfora é clara. Pode causar gracia, pero a historia segue sendo igual de dramática. Pero para que estilizar o drama? Por que non deixar espazo para a reflexión, para a ironía, e para ver o crueles que son as dramatizacións habituais? As películas amosan cousas con pretensión de realismo, pero o efecto desta película é moito máis potente. Está, por momentos, preto da parodia. Ás veces, do documental máis científico. E ese choque remata por provocar un equilibrio que o fai todo moito máis rico. Deixa claro que os modelos de representación do cine son terriblemente nocivos para a sociedade. E tamén ensina que o cine pode ser cine pero tamén pode ser algo máis, un motivo para pensar e para aprender.